Mae’n Wythnos Codi Ymwybyddiaeth Colitis Microsgopig rhwng 15 ac 19 Ebrill, sy’n glefyd IBD (Irritable Bowel Disease). Mae Crohn’s a colitis yn perthyn i’r grŵp yma o afiechyd, a dyma stori Sophia Haden, 18 oed o Abertawe, sy’n astudio Ffisiotherapi ym Manceinion ar hyn o bryd. 

Ges i fy niagnosis o Ulcerative Colitis ym mis Mawrth 2023 pan o’n i’n 17 oed ac fe wnaeth hynny newid fy mywyd yn gyfan gwbl. Dwi wedi dechrau rhannu fy stori ar fy nhudalennau cyfryngau cymdeithasol er mwyn dangos nad yw pob anabledd yn weladwy, i godi ymwybyddiaeth am y clefyd, yn ogystal â helpu unigolion sydd wedi cael diagnosis diweddar neu sydd wedi bod yn dioddef ers talwm. 

’Nes i ddechrau dioddef o fy symptomau ym mis Hydref 2022 wrth i mi deimlo’r angen brys i fynd i’r tŷ bach, poen yn fy mola a cholli llawer o waed. Er hyn, ar ôl wythnos neu ddwy, fe wnaeth y symptomau glirio ac fe ddywedais wrtha i fy hun mai fy mislif oedd y broblem.

Rhai misoedd yn ddiweddarach ym mis Mawrth 2023, fe wnes i ddechrau dioddef o’r un symptomau unwaith eto a bennais i lan yn yr ysbyty lle rhoddon nhw ddiagnosis i fi o Ulcerative Colitis. I fod yn onest, do’dd dim clem da fi beth o’dd e! Yna, rai misoedd yn ddiweddarach eto, roedd rhaid mynd i’r ysbyty unwaith eto ac wrth i’r feddyginiaeth fethu, llawdriniaeth oedd yr opsiwn olaf. Ges i lawdriniaeth a rhoddodd yr arbenigwyr fag stoma i fi. 

Ma colitis yn glefyd sydd yn effeithio ar y coluddyn mawr ac yn dod o dan yr un grŵp o glefydau â Crohns. Ma’r symptomau fel arfer yn cael eu cyflwyno fel dolur rhydd aml gyda gwaed, poen yn y stwmog, blinder eithafol a’r angen i fynd i’r tŷ bach yn aml. 

Fel ddywedais i, dwi wedi dechrau rhannu fy mhrofiadau ar y cyfryngau cymdeithasol gan ei fod yn hollbwysig i godi ymwybyddiaeth a dyna pam ma’r ffaith fod wythnos codi ymwybyddiaeth yma mor bwysig i mi. Does dim llawer o bobl wedi clywed amdano ac o’n i’n un o’r bobl hynny, ac felly pan ddechreuais gael y symptomau, do’dd dim clem ’da fi beth oedd yn mynd ymlaen. Ma fe hefyd yn glefyd sydd yn codi bach o embaras i lawer o bobl gan nad oes unrhyw un eisiau sôn am ddolur rhydd, mynd i’r tŷ bach a cholli gwaed! 

Bydd Sophia Haden yn sgwennu erthygl lawn am y salwch yn rhifyn haf cylchgrawn Cara.